Sot, më 14 shtator 2026, në Gazetën "Her News" si dhe në revistat "Azhar-Alharf" dhe "El-Arabi EL-Youm" në Kajro, u publikua studimi i plotë që ndriçon rrugëtimin akademik, filozofik dhe humanitar të njërës prej personaliteteve më të shquara të mendimit islam bashkëkohor, Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr.

Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr: Një jetë e përkushtimit, mendimit reformues dhe qëndrimit human ndaj çështjes së Kosovës

Studim mbi rrugëtimin e saj shkencor e intelektual, rolin e saj në mbështetjen e popullit të Kosovës dhe ndërtimin e urave të komunikimit ndërmjet Egjiptit dhe Kosovës

Përmbledhje

Ky studim trajton jetën shkencore, intelektuale dhe humanitare të Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr, si një nga personalitetet e shquara femërore të mendimit islam bashkëkohor. Studimi vë në pah rrugëtimin e saj, i cili ndërthur formimin akademik në Universitetin e Al-Azharit, kërkimet në fushën e akides dhe filozofisë islame, thirrjen për reformim intelektual, mbrojtjen e çështjeve që lidhen me gruan dhe familjen, pjesëmarrjen në jetën publike dhe parlamentare, si dhe praninë e saj në konferenca e forume intelektuale dhe kulturore brenda dhe jashtë Egjiptit.

Studimi gjithashtu evidenton shtrirjen e ndikimit të saj nga fusha akademike drejt sferave intelektuale, mediatike, kulturore, politike, diplomatike dhe humanitare. Kontributet e saj shkencore përfshijnë më shumë se pesëdhjetë e pesë vepra dhe studime në fusha të ndryshme, ndërsa ajo ka udhëhequr dhe vlerësuar më shumë se pesëdhjetë punime universitare dhe ka kontribuar në zhvillimin e programeve mësimore dhe institucioneve arsimore. Në këtë kuadër, ajo përfaqëson një model të gruas dijetare dhe aktive në jetën publike.

Një vëmendje e veçantë i kushtohet në këtë studim qëndrimit të Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr ndaj çështjes së Kosovës, duke e trajtuar atë si një çështje njerëzore dhe islame që tejkalon kufijtë gjeografikë e politikë dhe lidhet me ndërgjegjen, drejtësinë dhe të drejtat e njeriut. Studimi evidenton interesimin e saj për vuajtjet e popullit të Kosovës, veçanërisht për gratë dhe fëmijët, pjesëmarrjen e saj në aktivitete dhe seminare në mbështetje të Kosovës, si dhe rolin e saj intelektual, mediatik dhe parlamentar në forcimin e bashkëpunimit egjiptiano-kosovar.

Në këtë kuadër trajtohet edhe takimi dhe bashkëpunimi intelektual e humanitar ndërmjet saj dhe Prof. Dr. Beqir Ismailit nga Kosova, si dhe ndikimi i këtij komunikimi në shkëmbimin e ideve dhe në paraqitjen e çështjes së Kosovës në hapësira më të gjera intelektuale, kulturore dhe publike.

Studimi përfundon me evidentimin e vlerës letrare dhe simbolike të poemës "Nga Kosova drejt Amines", e cila shpreh mirënjohjen, besnikërinë dhe vlerësimin për një personalitet shkencor që e konsideroi dijen përgjegjësi, fjalën amanet dhe mbështetjen e të shtypurve një detyrë njerëzore. Poema e shndërron marrëdhënien shkencore dhe njerëzore ndërmjet dy palëve në një imazh poetik që simbolizon urat e komunikimit ndërmjet Egjiptit dhe Kosovës.

Analiza letrare e poemës nxjerr në pah dyzimin dije-humanizëm, e paraqet Kosovën si simbol të kujtesës dhe drejtësisë dhe gruan dijetare si model të dijes së lidhur me përgjegjësinë. Në këtë mënyrë, poezia bëhet një mjet për ruajtjen e kujtesës historike dhe për forcimin e komunikimit kulturor ndërmjet popujve.

Studimi arrin në përfundimin se përvoja e Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr përfaqëson një model të integruar të dijetares dhe intelektuales, e cila nuk e kufizoi misionin e saj në auditorët universitarë, por e shndërroi dijen në qëndrim, mendimin në përgjegjësi dhe fjalën në mjet për mbrojtjen e njeriut dhe të drejtave të tij. Për këtë arsye, marrëdhënia e saj me çështjen e Kosovës përbën një nga dimensionet e rëndësishme të përvojës së saj intelektuale dhe humanitare, si dhe një shembull të komunikimit egjiptiano-kosovar të mbështetur në dije, kulturë dhe solidaritet njerëzor.

Fjalët kyçe: Amine Muhamed Nusejr; mendimi islam; reformimi fetar; gruaja; Kosova; Egjipti; mendimi humanist; dialogu ndërqytetërues; diplomacia parlamentare; poezia; Beqir Ismaili.

Hyrje

Personalitetet shkencore dhe intelektuale me ndikim zënë një vend të veçantë në historinë e shoqërive, sepse ato nuk kufizohen vetëm në prodhimin dhe transmetimin e dijes, por kontribuojnë edhe në formësimin e ndërgjegjes shoqërore, në rileximin e realitetit dhe në hapjen e horizonteve të reja për brezat. Rëndësia e këtyre personaliteteve bëhet edhe më e madhe kur misioni i tyre tejkalon kufijtë e specializimit akademik dhe shtrihet në fushën njerëzore, kulturore, shoqërore dhe politike. Në këtë mënyrë, dija shndërrohet nga një koncept teorik në përgjegjësi morale, ndërsa mendimi bëhet mjet për reformim, ndriçim intelektual dhe shërbim ndaj njeriut.

Në këtë kuadër vjen përvoja e Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr, si një përvojë shkencore, intelektuale dhe humanitare me shumë dimensione. Ajo e filloi rrugëtimin e saj në një mjedis konservator të Egjiptit të Sipërm, ku që në fëmijëri këmbënguli për të vazhduar arsimimin. Më pas vazhdoi studimet akademike, duke marrë diplomën në shkencat filozofike, shoqërore dhe psikologjike, më pas masterin në filozofinë islame dhe doktoraturën në akide, për të vazhduar më tej karrierën e saj shkencore në Universitetin e Al-Azharit, ku arriti gradën profesoriale dhe mori përsipër një sërë përgjegjësish akademike dhe administrative.

Rrugëtimi i saj nuk u kufizua vetëm në punën universitare, por u shtri edhe në fushat e mendimit, reformimit fetar, çështjeve të gruas dhe familjes dhe jetës publike. Ajo u dallua për guximin në trajtimin e çështjeve intelektuale dhe juridiko-fetare, si dhe për përpjekjen për të ndërtuar një marrëdhënie të ekuilibruar ndërmjet tekstit fetar, arsyes dhe realitetit bashkëkohor. Aktiviteti i saj u shtri edhe në konferenca ndërkombëtare, në mësimdhënie jashtë Egjiptit, në mbikëqyrjen shkencore dhe në zhvillimin e programeve dhe institucioneve arsimore. Kjo e bëri përvojën e saj një model që ndërthur dijetaren akademike, intelektualen dhe protagonisten aktive në jetën publike.

Megjithatë, rëndësia e këtij personaliteti nuk kufizohet vetëm në prodhimin e saj shkencor dhe intelektual. Rrugëtimi i saj dëshmon gjithashtu një prani të qartë humanitare në çështjet që lidhen me dinjitetin dhe të drejtat e njeriut. Ndër këto çështje zë një vend të veçantë çështja e Kosovës, e cila në ndërgjegjen islame dhe humanitare bashkëkohore është lidhur me tragjeditë e luftës, dëbimin dhe shkeljet e të drejtave të njeriut, veçanërisht me vuajtjet e grave dhe fëmijëve.

Në këtë kontekst, Prof. Dr. Amine Nusejr paraqitet në këtë studim si një personalitet shkencor që nuk e ndau mendimin nga qëndrimi, as dijen nga përgjegjësia njerëzore. Për të, mbështetja e të shtypurve nuk ishte thjesht një emocion, ndërsa mbrojtja e njeriut mund të ishte një vazhdim i natyrshëm i misionit shkencor, fetar dhe kulturor.

Çështja e Kosovës fiton në këtë studim një rëndësi të veçantë, sepse përfaqëson hapësirën ku u takuan dimensionet intelektuale dhe humanitare të Prof. Dr. Amine Nusejrit me përvojën e Prof. Dr. Beqir Ismailit nga Kosova, i cili e mbarti çështjen e vendit të tij në fushat shkencore, kulturore dhe mediatike.

Takimi ndërmjet tyre u shndërrua në një hapësirë dialogu dhe konsultimi rreth gjendjes së popullit të Kosovës, veçanërisht të grave dhe fëmijëve, dhe në një bashkëpunim intelektual e humanitar që tejkaloi kufijtë e një takimi personal për t'u bërë një urë komunikimi ndërmjet Egjiptit dhe Kosovës.

Në këtë mënyrë, studimi nuk e trajton çështjen e Kosovës si një element dytësor në biografinë e Prof. Dr. Amine Nusejrit, por si një nga qëndrimet që nxjerr në pah natyrën e vizionit të saj për dijen, mendimin dhe njeriun. Qëndrimi i saj dëshmon se solidariteti me të shtypurin nuk është thjesht çështje emocionale dhe se mbrojtja e njeriut mund të jetë një pjesë e natyrshme e misionit shkencor, fetar dhe kulturor.

Shtimi i poemës "Nga Kosova drejt Amines" në fund të këtij studimi i jep përvojës një dimension të veçantë letrar dhe emocional. Poema nuk paraqitet vetëm si një vepër lavdërimi për një personalitet shkencor, por si një dëshmi mirënjohjeje nga Kosova për një dijetare që e pa dijen si përgjegjësi, fjalën si amanet dhe mbështetjen e të shtypurve si detyrë njerëzore.

Në këtë kuptim, poema e plotëson dimensionin dokumentues dhe analitik të studimit me gjuhën e poezisë, simbolit dhe figurës artistike. Ajo e shndërron marrëdhënien intelektuale dhe njerëzore në një kujtesë letrare që mund të ruhet për brezat e ardhshëm.

Prandaj, ky studim synon të paraqesë një vështrim gjithëpërfshirës mbi personalitetin e Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr, duke ndjekur prejardhjen, formimin shkencor, rrugëtimin akademik, veprimtarinë intelektuale dhe publike, si dhe kontributet e saj në fushat e mendimit, fesë, medias, kulturës, çështjeve të gruas dhe politikës.

Një vëmendje e veçantë i kushtohet qëndrimit të saj ndaj çështjes së Kosovës dhe dimensioneve intelektuale, humanitare, mediatike, kulturore, diplomatike dhe parlamentare të këtij qëndrimi. Po ashtu, studimi trajton takimin dhe bashkëpunimin ndërmjet saj dhe Prof. Dr. Beqir Ismailit, duke arritur në fund te leximi i poemës si një dokument letrar që mishëron urat e dashurisë, mirënjohjes dhe solidaritetit ndërmjet Egjiptit dhe Kosovës.

Vlera e vërtetë e kësaj përvoje qëndron në faktin se ajo paraqet figurën e dijetarit që nuk jeton i shkëputur nga çështjet e kohës së tij, të intelektualit që nuk e mbyll mendimin brenda librave dhe të gruas dijetare që arrin të bashkojë misionin akademik me ndërgjegjen humanitare. Nga kjo perspektivë, jeta e Amine Nusejrit është më shumë se një biografi personale; ajo është një model i ndërveprimit të dijes, mendimit dhe ndërgjegjes me çështjet e njeriut.

Në thelb të këtij studimi qëndron ideja se dija e vërtetë nuk plotësohet pa u shndërruar në përgjegjësi, mendimi nuk e arrin vlerën e plotë pa u lidhur me drejtësinë dhe njeriun, ndërsa kultura është e aftë të ndërtojë ura ndërmjet popujve. Ky është edhe kuptimi më i thellë që bashkon jetën e saj shkencore e intelektuale, qëndrimin ndaj çështjes së Kosovës dhe poemën që vjen nga Kosova si shprehje mirënjohjeje dhe respekti.

Kapitulli I: Origjina dhe fëmijëria e vështirë - Rrënjët nga Sa'idi dhe formimi i ndërgjegjes

Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr lindi në fshatin "Musha" të rrethit të Asyut-it, në zemër të Egjiptit të Epërm (Sa'id), ku traditat e lashta ndërthuren me aspiratat e rilindjes. Ajo u rrit në një familje me emër, influencë dhe pasuri, ku i ati, Haxhi Muhamed Nusejr, ishte kryetari i familjes "Al Nusejr". Kjo i dha asaj që në fëmijëri një ndjenjë krenarie e përkatësie, si dhe formësoi personalitetin e saj të fortë e vetëbesues.

Ajo ishte vajza e parë në fshatin e saj që këmbënguli për të përfunduar arsimin pas viteve të detyrueshme. Për këtë arsye, u përball me disa përplasje me të atin, i cili në fillim refuzoi vazhdimin e shkollimit, përpara se drejtori i shkollës të ndërhynte për ta bindur. Pas kësaj, ai ra dakord për regjistrimin e saj në Shkollën Amerikane në Asyut, një nga institucionet më të mëdha misionare në Lindjen e Mesme.

Kjo rritje e vështirë në Egjiptin e Epërm, të cilën ajo e emërtoi "Një vajzë nga Sa'idi që këmbëngul për arsimim", përbëri bazën që formësoi karakterin e saj luftarak dhe e shndërroi në një shembull për vajzat e fshatit dhe brezit të saj. Që nga fillimi, përplasja me traditat ishte e pranishme, por ajo arriti të ndërthurë përkatësinë ndaj Sa'idit e vlerave të tij me synimin drejt dijës, duke thënë: "Mos harro kurrë, o Amine, se je nga Sa'idi dhe nga shtëpia e Nusejr-ëve, e mos imito kënd që nuk na gjuan ne". Kjo vetëdije e shtyu atë të bëhej burim krenarie.

Kapitulli II: Ecuria e dyfishtë arsimore - Mes Al-Azharit dhe misionarizmit

Ecuria arsimore e Dr. Amine Nusejr u dallua nga një dyfisihtësi e rrallë, pasi arsimin fillor dhe të mesëm e kreu në "Shkollën Amerikane" në Asyut, ndërsa në shtëpi mbizotëronte një edukim konservator islam. Ajo jetoi një periudhë luhatjeje intelektuale mes këtyre dy botëve, gjë që formësoi vetëdijen e saj kritike dhe të hapur që në moshë të re.

Në vitin 1966, ajo mori diplomën Bachelor në Shkencat Filozofike, Sociale dhe Psikologjike me meritë "Mirë", për të vazhduar më pas studimet e Magjistraturës në Filozofinë Islame. Titullin Master e mori me sukses shkëlqyer me Nderimet e Klasit të Parë në vitin 1971, me temën "Abu al-Faraxh ibn al-Xhawzi: Pikëpamjet e tij teologjike dhe etike". Më pas mori doktoratën me po të njëjtin vlerësim maksimal në vitin 1979, me temën "Sheiku Imam Muhamed ibn Abd al-Wahhab dhe metodologjia e tij në çështjet e besimit".

Kjo rrugëtim akademik pasqyron një thellësi të jashtëzakonshme kërkimore, pasi ajo bashkoi studimin e dy prej figurave më të shquara të mendimit salafist në historinë islame: Ibn al-Xhawzi-n (hanbeli nga Iraku) dhe Muhamed ibn Abd al-Wahhab-in (nga Gadishulli Arabik). Kjo i dha asaj një kuptim të thellë të shkollës salafiste nga burimet primare, duke e kualifikuar për kritikën dhe reformimin e saj nga brenda.

Kapitulli III: Jeta akademike dhe profesionale - Nga Al-Azhari në rrafshin global

përparoi në gradat akademike në

Dr. Amine Nusejr përparoi në gradat akademike në Universitetin e Al-Azharit derisa mori titullin Profesoreshë në Besim e Filozofi, si dhe mbajti postin e Dekanes së Fakultetit të Studimeve Humane për Vajza në degën e Aleksandrisë.

Karriera e saj nuk u kufizua vetëm në Egjipt, por u shtri globalisht; ajo punoi si profesoreshë vizitore në Universitetin e Leidenit në Holandë, ligjëroi në Akademinë Islame në Austri dhe kontribuoi në hartimin e kurrikulave shkencore në fakultetet e edukimit për vajza në Arabinë Saudite. Kjo larmi gjeografike e institucionale i dha asaj një vizion të gjerë krahasues për çështjet e Islamit dhe myslimanëve.

Kapitulli IV: Mendimi dhe betejat juridike - Reformimi i ndritur dhe mbështetja e gruas

Dr. Amine Nusejr klasifikohet si një nga pionieret e reformimit fetar të ndritur dhe moderimit në botën islame. Ajo bën thirrje për përdorimin e arsyes krah tekstet fetare, duke besuar se feja nuk bie ndesh me arsyen, por e plotëson atë. Ajo njihet për guximin intelektual dhe dëshirën për të përtërirë diskursin fetar.

Ajo mbron me forcë të drejtat e gruas, por në të njëjtën kohë thekson shenjtërinë e rolit të saj si nënë dhe bashkëshortë. Ajo kritikon ashpër kufizimet që i janë bërë gruas përgjatë shekujve, duke vënë në dukje se disa çështje që mësohen në kurrikulat e Al-Azharit i përkisnin epokave të kaluara.

Kapitulli V: Aktiviteti politik dhe puna publike - Nga salla akademike derite kubolla e parlamentit

Dr. Amine Nusejr hyri me sukses në jetën politike dhe u zgjodh anëtare e Dhomës së Përfaqësuesve të Egjiptit për zonën e Sa'idit në vitin 2015. Ajo pati nderin të kryesonte seancën hapëse procedurale të parlamentit si anëtarja më e vjetër në moshë.

Në parlament, ajo trajtoi çështje të rëndësishme si gjymtimi i organeve genitale të femrave (FGM), përbuzja e fesë dhe të drejtat e grave të divorcuara. Ajo gjithashtu holds anëtarësi në Unionin Botëror të Dijetarëve Myslimanë dhe Këshillin e Lartë për Çështjet Islame në Egjipt.

Kapitulli VI: Publikimet dhe kërkimet shkencore - Pasurimi i bibliotekës islame

Dr. Amine Nusejr ka pasuruar bibliotekën islame me më shumë se 55 vepra e studime. Ndër më kryesoret janë:

• Në fushën e besimit dhe historisë: Shkrime për Ibn al-Xhawzi-n, Muhamed ibn Abd al-Wahhab-in, studime mbi Babi-zmin, Baha'i-zmin, Kadiani-zmin, si dhe punime mbi çështjen judaike ("Premtimi dhe Zgjedhja").


• Në çështjet e gruas: Libri "Gruaja myslimane mes drejtësisë së legjislacionit dhe realitetit të zbatimit", si dhe studime mbi rolin e gruas në zhvillim dhe formimin e saj shkencor e kulturor.


• Në reformën intelektuale: Punime mbi humanizmin e njeriut në Islam, rolin e moralit, si dhe rolin e Andaluzisë në rilindjen evropiane në fushën e filozofisë.

Kapitulli VII: Aktivitetet shkencore dhe administrative

Dr. Amine Nusejr ka mbajtur disa poste drejtuese:

• Mbikëqyrëse e Përgjithshme e Studimeve Islame për diplomoret jashtë Al-Azharit (1988-1990).


• Mbikëqyrëse e studimeve të lira për gratë në Xhaminë e Al-Azharit.


• Anëtare me dekret presidencial në Këshillin e Lartë për Çështjet Islame.


• Anëtare në Shoqatën Filozofike Egjiptiane.

Ajo organizoi dhe zhvilloi Fakultetin e Studimeve Islame dhe Arabe (dega Aleksandri) nga viti 1990, duke e shndërruar atë në një model të suksesshëm.

Kapitulli VIII: Pjesëmarrja në konferenca dhe ligjërata publike

Ajo ka pasur një aktivitet të ngjeshur intelektual në dhjetëra konferenca brenda dhe jashtë Egjiptit:

• Mori pjesë në konferencën "Andaluzia: Udhëkryq i tri botëve" (Spanjë, 1992).


• Mbajti ligjërata gjatë muajit të Ramazanit në EBA me ftesë të Sheikha Fatima-s, duke ofruar zgjidhje për çështjet e gruas emiratase.


• Ligjëroi në Austri dhe mori pjesë në konferenca mbi gjendjen sociale të myslimanëve në Evropë.


• Kontribuoi në konferencën e organizuar me Universitetin e Lund-it (Suedi) në Aleksandri mbi rëndësinë e edukimit fetar


• Mori pjesë në të gjitha tribunat, panairet dhe konferencat që u organizuan për Kosovën në Egjipt.

Kapitulli IX: Fusha akademike - Ndërtimi i brezave dhe udhëheqja shkencore

Dr. Amine Nusejr ka mbikëqyrur dhe mbrojtur mbi pesëdhjetë tesa universitare (Master e Doktoratë) në universitete si Al-Azhar, Ain Shams, Universiteti i Kajros dhe Universiteti i Aleksandrisë.

Ajo ishte anëtare e komisioneve të përhershme shkencore për ngritjen në tituj të profesorëve. Në vitin 1999, u ngarkua me një mision shkencor në Universitetin e Leidenit në Holandë për të sqaruar të vërtetën e Islamit mbi disa çështje kontroverse.

Kapitulli X: Kontributi intelektual dhe vlerësimi i ndikimit të përgjithshëm

• Në jetën intelektuale e fetare: Oferoi një model të rrallë të ixhtihad-it (arsyetimit fetar), duke bërë thirrje për interpretimin e Kuranit me gjuhën e kohës dhe duke trajtuar rreziqet e ideologjive si masoneria e komunizmi.


• Në mediatizim: Deklaratat e saj nxitën debate të mëdha, duke bërë që të cilësohet nga shumë me si "një zë i arsyetuar që bashkon dijën, fenë dhe humanizmin".


• Në aspektin gjuhësor e letrar: Veprat e saj dallohen për një gjuhë elegante, stilit shkencor dhe mungesë të fanatizmit.


• Në jetën ligjore e politike: Kontribuoi në hartimin e ligjeve për stabilitetin familjar dhe mbrojtjen e të drejtave të grave.


• Në diplomacinë kulturore: Përfaqësoi Egjiptin dhe Islamin në Holandë, Austri, Spanjë e EBA, duke shërbyer si ambasadore e mendimit të ndritur.

Një personalitet i kompletuar intelektual

Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr përfaqëson një model të veçantë të intelektuales që u ngrit nga një fshat i largët i Egjiptit të Epërm në majat akademike e politike. Me guximin e saj për të parashtruar pyetje thelbësore mbi marrëdhënien mes tekstit dhe realitetit, biografia e saj mbetet një dëshmi e gjallë e sfidave të rilindjes intelektuale në botën arabe dhe islame.

Kapitulli XI: Roli aktiv i Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr në mbështetjen e çështjes së Kosovës dhe pasojat e tij në shumë dimensione

Çështja e Kosovës është një nga çështjet islame dhe njerëzore që ka tërhequr vëmendjen e mendimtarëve dhe dijetarëve në mbarë botën, për shkak të agresionit dhe shkeljeve që i janë bërë njeriut dhe të shenjtave. Në këtë kontekst, roli i Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr - si dijetare, mendimtare dhe anëtare e Këshillit të Lartë për Çështjet Islame - është shquar si një zë që flet në emër të ndërgjegjes njerëzore dhe si një aktore politike, parlamentare dhe diplomatike, e cila nuk u kufizua vetëm në teorizimin akademik, por u shtri në veprim praktik, mediatik dhe humanitar, në shërbim të të shtypurve në Kosovë dhe për të ndriçuar vuajtjet e grave dhe fëmijëve atje, bazuar në vizionin e saj islam që bashkon shkencën me veprën dhe mendimin me qëndrimin.

Roli i saj në shërbim të çështjes së Kosovës:

Së pari: Prof. Dr. Amine Nusejr qëndroi me vendosmëri kundër agresionit serb ndaj Kosovës, duke nisur kontakte dhe lëvizje të menjëhershme, dhe përqendroi vëmendjen e saj te gjendja e grave kosovare dhe dhunimet dhe shpërnguljet që ato pësuan, duke u nisur nga parimi i solidaritetit islam i cili thotë: "Besimtarët në dashamirësinë dhe mëshirën e tyre janë si një trup i vetëm", duke e bërë çështjen e tyre një fokus kryesor në shkrimet dhe ligjëratat e saj.

Së dyti: Shkrimet e saj përmbanin një thirrje të fortë paralajmëruese për umetin islam që të mos rrëshqasë drejt rrymave devijuese, dhe bëri thirrje për mbrojtjen e grave në kohë paqeje dhe lufte, duke luftuar për të vendosur rregulla të drejta që ruajnë dinjitetin e tyre, duke përdorur kërkimin shkencor dhe analizën e thelluar si mjet për të ndriçuar dimensionet njerëzore të konfliktit.

Së treti: Ajo pati një rol të rëndësishëm parlamentar përmes Kuvendit të Egjiptit, ku punoi për të forcuar bashkëpunimin me Republikën e Kosovës në fusha të ndryshme, dhe u kujdes të marrë pjesë në simpoziume dhe aktivitete që lidhen me Kosovën, duke iu përgjigjur menjëherë ftesave të Prof. Dr. Beqir Ismailit, gjë që e bëri atë të pranishme vazhdimisht në ngjarjet mbështetëse për çështjen.

Vlerësimi i ndikimit në fusha të ndryshme:

1. Ndikimi intelektual: Prof. Dr. Amine Nusejr kontribuoi në vendosjen e konceptit të umetit të vetëm, duke lidhur çështjet lokale me ato globale, dhe paraqiti një model të ixhtihadit (përpjekjes intelektuale) politik islam bashkëkohor që balancon midis konstanteve dhe variablave.

2. Ndikimi letrar: Shkrimi i saj u dallua për elokuencë dhe shprehje emocionale prekëse, duke i dhënë teksteve të saj një karakter letrar që i drejtohet ndërgjegjes dhe nxit ndjenjat njerëzore për të ndihmuar të shtypurit.

3. Ndikimi mediatik: Ajo kontribuoi në mbulimin mediatik të çështjes së Kosovës përmes pjesëmarrjeve dhe simpoziumeve, duke thyer murin e heshtjes për krimet e luftës dhe duke paraqitur një vizion mediatik mbështetës për të drejtat njerëzore, larg anshmërive të ngushta politike.

4. Roli i gruas: Ajo e bëri çështjen e gruas kosovare një fokus kryesor, duke theksuar domosdoshmërinë e mbrojtjes së grave në konfliktet e armatosura dhe duke kërkuar përfshirjen e tyre në përpjekjet për ndihmë dhe rindërtim, duke paraqitur kështu modelin e gruas mendimtare dhe luftëtare me penë dhe mendje.

5. Ndikimi kulturor dhe fetar: Lidhi identitetin islam me vlerat universale të drejtësisë dhe paqes, duke bërë thirrje për një kulturë tolerance dhe refuzim të racizmit, dhe paraqiti leximin fetar të moderuar që reflekton ekstremizmin dhe mbështet bashkëjetesën.

6. Ndikimi shkencor: Prodhoi kërkime të sakta që analizuan konfliktin nga këndvështrime sociale, ligjore dhe politike, duke shtuar në bibliotekën islame referenca shkencore për çështjet e pakicave myslimane dhe pastrimit etnik.

7. Ndikimi historik: Regjistroi çështjen e Kosovës në ndërgjegjen e brezave, ruajti kujtesën nga harresa dhe dokumentoi padrejtësinë ndaj myslimanëve, duke theksuar nevojën për të nxjerrë mësime nga historia.

8. Ndikimi politik dhe diplomatik: Ushtroi diplomaci shkencore dhe parlamentare, kontribuoi në ndërtimin e urave të bashkëpunimit egjiptian-kosovar dhe punoi për të avancuar njohjen e të drejtave të Kosovës në forumet ndërkombëtare.

9. Ndikimi parlamentar: Prania e saj në Kuvendin e Egjiptit ishte një mbështetje e fortë për çështjet e Kosovës, përmes kërkesave zyrtare, pjesëmarrjes në komisione dhe koordinimit me parlamentarët kosovarë, duke i dhënë çështjes një legjitimitet parlamentar egjiptian.

Së fundmi, themi: Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr përfaqëson një model unik të dijetares enciklopedike që ndërthur misionin akademik, përkushtimin njerëzor, çështjen kombëtare dhe moralin. Ajo e bëri Kosovën një stacion në rrugëtimin e saj shkencor dhe luftarak, duke vërtetuar se pena mund të jetë armë, platforma mund të jetë kalim, dhe diplomacia parlamentare mund të jetë një përrua drejt drejtësisë. Me këtë qasje të integruar, çështja e Kosovës mbetet e gjallë në ndërgjegjen e umetit, dhe roli i saj mbetet një shenjë e ndritshme në historinë e luftës islame bashkëkohore.

XII: Takimi i Prof. Dr. Beqir Ismailit me Prof. Dr. Amine Nusejr

Një vizion human dhe intelektual për çështjen e Kosovës

Takimet intelektuale midis mendimtarëve dhe mendimtareve të shquar përbëjnë momente të ndritura në historinë e kombeve, veçanërisht kur çështjet njerëzore ndërthuren me shqetësimet e kombeve. Një ndër këto takime të bekuara është ai që bashkoi Prof. Dr. Beqir Ismailin- studiuesin dhe mendimtarin e angazhuar me çështjen e vendit të tij - me Prof. Dr. Amine Nusejr, mendimtaren e shquar islame, e cila përfaqëson një model udhëheqës të gruas myslimane të kulturuar dhe me ndikim në shoqërinë dhe umetin e saj.

Në këtë raport gjithëpërfshirës, ne paraqesim detajet e këtij takimi, vlerësojmë ndikimet e tij të shumëfishta në nivelet intelektuale, mediatike, gjuhësore, letrare, shkencore dhe fetare, dhe njëkohësisht nxjerrim në pah rolin qendror të gruas në këtë kontekst, si dhe ndikimin e takimit në sferat kulturore, diplomatike, politike dhe parlamentare, deri te shërbimi për çështjen e drejtë të Kosovës.

Nëntitulli i parë: Tiparet e personalitetit dhe fillimi i interesimit

Personaliteti i Prof. Dr. Amine Nusejr është një ndër personalitetet femërore të shquara në fushën e mendimit islam. Prof. Dr. Beqir Ismaili e pa për herë të parë përmes ekranit të televizionit, ku tërhoqi vëmendjen e tij thellësia e pikëpamjeve dhe stili i saj i matur. Më pas, ai ndoqi mendimin dhe kulturën e saj përmes shkrimeve në gazeta dhe revista, atyre refleksioneve të mrekullueshme që ajo regjistronte me një stil të rrjedhshëm, duke reflektuar një vetëdije islame bashkëkohore dhe aftësi për të trajtuar çështjet kryesore me një vizion të ekuilibruar.

Nëntitulli i dytë: Momentet e takimit dhe shkëmbimi i pikëpamjeve

Kur Prof. Ismaili u takua me të, ai i shpjegoi gjendjen tragjike që po kalonte populli i Kosovës, masakrat dhe tmerret që pësuan, dhe i siguroi disa libra dhe dokumente për Kosovën, në mënyrë që ajo të kishte njohuri të plota për çështjen.

Përgjigjja e saj ishte e menjëhershme dhe e vendosur, duke shprehur dëshirën e saj të fortë për të dhënë maksimumin për mbështetjen e çështjes me të gjitha mjetet e mundshme. Ajo i kushtoi një pjesë të rëndësishme të bisedës gruas kosovare, duke pyetur me kujdes: Si jeton ajo? Si i rrit fëmijët e saj në mes të masakrave? Si mund të mbështetet ajo në ato kushte brutale?

Kjo tregon ndjeshmërinë e saj të veçantë ndaj çështjeve të gruas, dhe nisjen nga një vizion islam që respekton dinjitetin e njeriut kudo që ndodhet.

Nëntitulli i tretë: Arritjet dhe përpjekjet e bëra

Kjo mendimtare e shquar bëri përpjekje konstruktive në shërbim të çështjes së Kosovës, duke arritur shumë suksese, ndër të cilat:

- Ndërgjegjësimi i vazhdueshëm për çështjen në forumet intelektuale dhe mediatike.

- Pjesëmarrja në simpoziume dhe konferenca vendase dhe ndërkombëtare.

- Kontributi në presionin diplomatik dhe politik përmes platformave të saj akademike dhe mediatike.

- Kontakti me parlamentet dhe organizatat e të drejtave të njeriut për të dëgjuar zërin e Kosovës në botë.

- Ajo nuk kurseu as përpjekje, as kohë, as pasuri për këtë qëllim, por punoi me këmbëngulje, energji dhe aktivitet të paparë.

Ajo takohej rregullisht me Prof. Dr. Ismailin dhe fëmijët e tij në shtëpinë dhe zyrën e saj për të diskutuar zhvillimet e fundit, gjë që pasqyron një partneritet të vërtetë në nivelin njerëzor dhe familjar.

Vlerësimi gjithëpërfshirës i ndikimit të takimit në nivele të ndryshme:

1. Ndikimi intelektual:

Takimi hapi horizonte të reja për të kuptuar çështjen e Kosovës si çështje islame dhe njerëzore, dhe kontribuoi në ndërtimin e një diskursi intelektual të bazuar në drejtësi dhe të drejtat e njeriut, si dhe forcoi praninë e gruas si krijuese të mendimit dhe opinionit në çështjet jetike.

2. Ndikimi mediatik:

Prof. Amine Nusejr ndihmoi në mbulimin mediatik të çështjes përmes artikujve të saj dhe paraqitjeve në media, duke ndihmuar në ekspozimin e praktikave brutale kundër popullit kosovar dhe në lëvizjen e opinionit publik arab dhe islam.

3. Ndikimi gjuhësor dhe letrar:

Ajo shkëlqeu në hartimin e një diskursi letrar që i shërben çështjes, duke përdorur një gjuhë arabe të kthjellët që mbart ndjenja të thella njerëzore, duke bërë që tekstet e saj ndikuese të përhapeshin dhe të ndikonin te lexuesit.

4. Ndikimi shkencor dhe akademik:

Takimi rezultoi në kërkime dhe studime për Kosovën, dhe interes akademik për çështjet e Ballkanit, dhe ndoshta kontribuoi në drejtimin e studentëve të studimeve të avancuara drejt studimit të kësaj rajoni, duke prodhuar njohuri shkencore solide rreth saj.

5. Ndikimi fetar:

Ajo e lidhi çështjen me vlerat islame të solidaritetit dhe mbështetjes, dhe theksoi detyrimin e solidaritetit islam, duke i dhënë çështjes një dimension fetar dhe etik në mbështetjen e Kosovës.

6. Roli i gruas dhe roli i saj kulturor:

U shfaq pozita e gruas si një aktore kulturore dhe shoqërore, ku takimi tregoi se gruaja myslimane është e aftë të mbajë shqetësimet e umetit të saj dhe të ndërveprojë me çështjet e grave në zonat e konfliktit, duke forcuar kështu praninë e saj në skenën kulturore botërore.

7. Ndikimi diplomatik, politik dhe parlamentar:

Përmes kontakteve dhe marrëdhënieve të saj, ajo ndihmoi në transmetimin e çështjes në qarqet diplomatike dhe shtyu parlamentet të lëshojnë deklarata dhe rekomandime që mbështesin të drejtat e popullit kosovar, duke kontribuar kështu në arritje politike konkrete.

Së fundmi, themi: Takimi i Prof. Dr. Beqir Ismailit me Dr. Amine Nusejr përfaqëson një model unik në mënyrën e shfrytëzimit të mendimit, kulturës, medias dhe diplomacisë në shërbim të çështjeve të umetit. Ky takim u shndërrua nga një shkëmbim i thjeshtë informacioni në një partneritet njerëzor dhe intelektual që ndikoi në fusha të shumta, dhe kontribuoi në transmetimin e zërit të padrejtësisë së popullit kosovar në botë, dhe gjithashtu vërtetoi se gruaja myslimane është e aftë të mbajë flamurin e luftës intelektuale dhe politike krahas burrit, madje me sukses dhe kreativitet.

Kjo përvojë mbetet një mësim në punën kolektive, solidaritetin islam dhe rolin e intelektualëve dhe mendimtarëve në çështjet e umetit të tyre, duke iu lutur Zotit që t'i udhëzojë të gjithë drejt asaj që është në të mirën e Islamit dhe myslimanëve.

Kapitulli XIII: Poezi mirënjohjeje nga Kosova për Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr

Himni i dijes, njerëzimit dhe mbrojtjes së të shtypurve

Poezia në jetën e dijetarëve dhe mendimtarëve nuk është vetëm një shprehje kalimtare e ndjenjave, por mund të shndërrohet në një dokument letrar që ruan gjurmët e njeriut në kujtesën e atyre që e kanë njohur, duke e riformuluar përvojën shkencore dhe njerëzore në një gjuhë që kapërcen kufijtë e kohës dhe hapësirës.

Në këtë frymë vjen kjo poezi, të cilën Prof. Dr. Beqir Ismaili nga Kosova ia kushton Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr, si shprehje besnikërie, vlerësimi dhe mirënjohjeje për kontributin e saj shkencor, intelektual dhe njerëzor, si dhe për interesimin dhe mbështetjen që ajo i ka kushtuar çështjes së Kosovës dhe popullit të saj.

Përvoja e përbashkët mes tyre dëshmon se çështjet e mëdha nuk jetojnë vetëm përmes politikës apo vetëm përmes diskursit akademik. Ato kanë nevojë për një ndërgjegje njerëzore që është në gjendje ta shndërrojë dijen në qëndrim, mendimin në mision dhe fjalën në një mjet për mbrojtjen e të shtypurve.

Ky kuptim shfaqet qartë në qëndrimin e Prof. Dr. Amine Nusejrit ndaj çështjes së Kosovës, në interesimin e saj për vuajtjet e popullit kosovar, veçanërisht të grave dhe fëmijëve, si dhe në pjesëmarrjen e saj në veprimtari intelektuale, mediatike dhe parlamentare në mbështetje të kësaj çështjeje.

Prandaj, kjo poezi nuk paraqitet vetëm si lavdërim personal, por si një dëshmi mirënjohjeje nga Kosova për një personalitet shkencor që e ka parë mbrojtjen e njeriut si detyrë morale, dijen si përgjegjësi dhe fjalën si amanet.

Poezia: "Nga Kosova drejt Amines"

Prof. Dr. Beqir Ismaili

O Amine e dijes, agim mbi horizont,
që udhën e së drejtës me dije e urtësi e ndriçon.

Nga toka e Kosovës sot vij të të sjell
një falënderim që nga zemra drejt qiellit ngrihet.

Një tokë që njohu netët e dhimbjes e të mjerimit,
por kurrë nuk e dorëzoi flamurin e dinjitetit.

Atje një nënë qau për fëmijën e saj,
por me durim e mbajti shpirtin gjallë.

Në tokën e saj mbetën rrëfime krenarie e dhimbjeje,
dëshmi të historisë, të vuajtjes dhe të qëndresës.

Ti u bëre zëri i ndërgjegjes atëherë kur
heshtja e qëndrimeve na rrethonte në kohë errësire.

Kur një i plagosur i së drejtës thirri nga vendi im,
te ti gjeta zemrën e nënës dhe fisnikërinë.

Ti pyete për gratë që jetonin mes luftës,
për shtëpitë e humbura dhe për fëmijët e tyre.

Si jetojnë gratë e Kosovës në kohë sprovash?
Si rriten fëmijët e tyre mes masakrave?

Si mund të mbështetet një nënë
në ato rrethana të egra e çnjerëzore?

Pyetjet e tua nuk ishin vetëm emocion,
por qëndrim i një njeriu të dijes dhe i vlerave.

Ti e mbajte barrën e Kosovës në forumet e saj
dhe e the të vërtetën pa frikë nga pushtetet.

Në tribunat publike zëri yt u ngrit i lirë,
duke zgjuar ndërgjegjen e atyre që kishin rënë në heshtje.

O bijë e Egjiptit, simbol i një mendimtareje,
që bashkove pastërtinë e shpirtit me dijen.

Nga Ezheri drejt horizonteve të dijes,
ti mbajte dritën për popujt dhe kombet.

Sepse dija për ty nuk është vetëm ruajtje e informacionit,
por përgjegjësi e njeriut ndaj vlerave.

Dhe mendimi për ty nuk është debat i shkëputur
nga realiteti i njerëzve, nga dhimbjet dhe aspiratat e tyre.

Tek ti pashë madhështinë e dijes,
dhe tek ti pashë përulësinë e dijetarit të mençur.

O Amine e mendimit, o zë që lë gjurmë
në mendje, në shpirt, në moral dhe në vullnet,

nga Kosova sot drejt teje vjen një këngë,
kënga e një zemre mirënjohëse dhe e një pene plot respekt.

Nëse mes meje dhe teje ekziston njohja përmes mendimit,
ti je në të një shembull i sinqeritetit dhe përkushtimit.

Dhe kur përmend Kosovën në poezitë e mia,
emri yt sot bëhet pjesë e historisë së saj.

Le të dëshmojë toka se dija na bashkon,
dhe se drejtësia për njeriun është ndër virtytet më të larta.

Dhe se Egjipti e Kosova, në miqësinë e tyre,
kanë ndërtuar një urë prej mendimi, jo prej iluzionesh.

Përshëndetje nga Egjipti për tokën e Kosovës,
dhe nga Kosova drejt Egjiptit, përshëndetje e zemrës njerëzore.

O Amine e dijes, falënderimi nuk mund
të shpërblejë plotësisht atë që ti ke dhënë.

Ti do të mbetesh në kujtesën e pastër si një këngë
e besnikërisë, e dijes dhe e fisnikërisë.

Analizë letrare e poezisë

1. Struktura kuptimore

Boshti kryesor i poezisë është besnikëria shkencore dhe njerëzore. Poeti kalon nga vlerësimi i pozitës shkencore dhe intelektuale të Prof. Dr. Amine Nusejrit te paraqitja e qëndrimit të saj ndaj çështjes së Kosovës dhe më pas e përfundon poezinë duke ndërtuar një urë simbolike ndërmjet Egjiptit dhe Kosovës.

Ky ndërtim përputhet me figurën e saj të paraqitur në artikull si akademike, mendimtare dhe veprimtare në jetën publike, ndërsa lidhja e saj me çështjen e Kosovës shfaqet në dimensionet intelektuale, mediatike, politike dhe parlamentare.

Për këtë arsye, poezia nuk e paraqet Amine Nusejrin vetëm si objekt të lavdërimit personal, por si simbol të dijes që shndërrohet në qëndrim dhe të mendimit që shndërrohet në përgjegjësi njerëzore.

2. Dija dhe njerëzimi

Një nga kundërvëniet kryesore artistike të poezisë është:

Dija / Njerëzimi

Poeti nuk e ndan dijetarin nga njeriu dhe as dijen nga përgjegjësia morale. Për këtë arsye shprehet:

"Dija për ty nuk është vetëm ruajtje e informacionit,
por përgjegjësi e njeriut ndaj vlerave."

Kjo shprehje përbën çelësin ideor të gjithë poezisë, sepse vlera e dijes, sipas poetit, nuk matet vetëm me numrin e librave, studimeve dhe posteve, por me ndikimin që ajo ka te njeriu dhe shoqëria.

Ky kuptim përputhet me materialin e artikullit, ku kontributet e Prof. Dr. Amine Nusejrit paraqiten si kontribute që tejkalojnë fushën e ngushtë akademike dhe shtrihen në jetën intelektuale, mediatike, kulturore, politike dhe njerëzore.

3. Kosova si simbol i kujtesës dhe drejtësisë

Kosova shfaqet në poezi në dy nivele.

Së pari, në nivelin gjeografik dhe historik, si atdhe që ka përjetuar luftën dhe tragjedinë.

Së dyti, në nivelin simbolik, Kosova bëhet simbol i njeriut të shtypur që kërkon një zë të drejtë për t'ia përcjellë botës vuajtjen e tij.

Për këtë arsye poeti sjell figurën e nënës kosovare, të fëmijës dhe të gruas. Këto figura e kapërcejnë kufirin politik dhe kombëtar dhe e shndërrojnë tragjedinë kosovare në një çështje universale njerëzore.

Ky dimension përputhet me materialin e artikullit, ku theksohet interesimi i Prof. Dr. Amine Nusejrit për gruan kosovare dhe gjendjen e saj gjatë luftës, si dhe shqetësimi i saj për jetën e nënave dhe fëmijëve në rrethana të dhunshme.

4. Figura e gruas dijetare

Poezia e paraqet Prof. Dr. Amine Nusejrin si një figurë të shumëanshme, që bashkon:

• dijetaren akademike;


• mendimtaren islame;


• gruan me qëndrim të guximshëm;


• mbrojtësen e të shtypurve;


• urën kulturore ndërmjet popujve;


• zërin që e lidh dijen me përgjegjësinë.

Kjo figurë e tejkalon modelin tradicional të poezisë së lavdërimit, sepse poeti nuk kufizohet në numërimin e virtyteve, por përpiqet të shpjegojë vlerën qytetëruese të kësaj figure.

Prandaj, gruaja në këtë poezi nuk është thjesht objekt lavdërimi, por subjekt historik dhe intelektual i aftë të ndikojë në shoqëri dhe në çështjet madhore të kohës.

5. Simbolika e poezisë

Poeti përdor disa simbole qendrore:

Agimi - simbol i dritës, shpresës dhe fillimit të ri.

Pena - simbol i dijes, dëshmisë dhe dokumentimit.

Zëri - simbol i mbrojtjes së të shtypurit dhe i nxjerrjes së çështjes nga heshtja.

Ura - simbol i komunikimit ndërmjet Egjiptit dhe Kosovës.

Toka - simbol i kujtesës, identitetit dhe përkatësisë.

Një nga simbolet më të fuqishme është ideja e:

"një ure prej mendimi"

Ura këtu nuk është fizike, por urë kulturore, intelektuale dhe njerëzore, e ndërtuar përmes dijes, respektit dhe bashkëpunimit.

6. Imazhi poetik

Imazhet poetike ndërtohen përmes bashkimit të figurave të prekshme me koncepte abstrakte.

Në figurën e agimit, personazhi shndërrohet në dritë, ndërsa dija bëhet një rreze që ndriçon rrugën.

Ndërsa në idenë:

"Ti u bëre zëri i ndërgjegjes"

ndërgjegjja shndërrohet në një zë, kurse heshtja në një forcë që mund t'i mbyllë gojën shoqërisë.

Kështu krijohet një kontrast i fuqishëm ndërmjet zërit dhe heshtjes, si dhe ndërmjet ndërgjegjes dhe padrejtësisë.

7. Ritmi dhe muzikaliteti

Në versionin arab, poezia është ndërtuar me frymë të poezisë klasike dhe me një ritëm e rimë të përshtatshme për një tekst nderimi dhe mirënjohjeje.

Në përkthimin shqip, përparësi i është dhënë kuptimit poetik, figuracionit dhe natyrshmërisë së gjuhës, në mënyrë që vargjet të tingëllojnë sa më natyrshëm në shqip, duke ruajtur frymën e origjinalit.

Fjalët që përsëriten në fushën kuptimore të poezisë - dija, pena, vlerat, përkushtimi, njerëzimi, drejtësia, Kosova dhe Egjipti - krijojnë një rrjet të përbashkët semantik që e lidh poezinë me temën qendrore të kapitullit.

8. Dimensioni emocional

Emocioni kryesor i poezisë është mirënjohja dhe besnikëria, jo lavdërimi tradicional.

Poeti flet nga perspektiva e një njeriu që e ka përjetuar çështjen e Kosovës si pjesë të kujtesës dhe identitetit të tij dhe që e sheh mbështetjen e Prof. Dr. Amine Nusejrit si një akt të rëndësishëm njerëzor dhe intelektual.

Kjo i jep poezisë një ton të sinqertë dhe personal.

Artikulli thekson se marrëdhënia e tyre shkoi përtej një shkëmbimi të thjeshtë informacioni dhe u shndërrua në një partneritet njerëzor dhe intelektual, ndërsa takimet përfshinin edhe konsultime mbi zhvillimet e çështjes së Kosovës.

9. Dialogu ndërmjet Egjiptit dhe Kosovës

Një nga nivelet më të rëndësishme të poezisë është se ajo nuk e paraqet marrëdhënien vetëm si marrëdhënie ndërmjet dy individëve, por si dialog qytetërues ndërmjet dy vendeve.

Egjipti përfaqëson hapësirën e dijes, Ezherit dhe mendimit arab e islam; ndërsa Kosova përfaqëson hapësirën e vuajtjes, qëndresës dhe kujtesës.

Nga takimi ndërmjet këtyre dy hapësirave lind një hapësirë e tretë: hapësira e solidaritetit njerëzor.

Kjo i jep poezisë një vlerë që tejkalon dimensionin letrar dhe hyn në dimensionin kulturor e diplomatik, sepse kultura dhe dija paraqiten si mjete për ndërtimin e urave ndërmjet popujve.

10. Vlera letrare dhe intelektuale e poezisë

Kjo poezi mund të konsiderohet një tekst letrar dokumentues, që bashkon poezinë, kujtesën dhe historinë intelektuale.

Ajo nuk kufizohet vetëm në regjistrimin e ndjenjave të poetit ndaj një personaliteti shkencor, por ruan edhe një dëshmi të komunikimit egjiptiano-kosovar rreth një çështjeje njerëzore dhe historike.

Prandaj, brenda artikullit, poezia mund të kryejë disa funksione:

1. Funksion letrar - i jep studimit dimension estetik dhe emocional.


2. Funksion dokumentues - regjistron ndjenjat e autorit ndaj një personaliteti të lidhur me çështjen e Kosovës.


3. Funksion njerëzor - thekson vlerën e solidaritetit me të shtypurit.


4. Funksion intelektual - dëshmon se dija e vërtetë shoqërohet me përgjegjësi.


5. Funksion kulturor - forcon urat e komunikimit ndërmjet Egjiptit dhe Kosovës.


6. Funksion diplomatik simbolik - e shndërron miqësinë dhe bashkëpunimin intelektual në një urë ndërmjet dy popujve.

Shkurt, themi se poema Poezia "Nga Kosova drejt Amines" nuk është vetëm një tekst poetik i shtuar në studim për ta pasuruar atë në aspektin estetik, por përfaqëson një vazhdim emocional dhe intelektual të kapitujve të mëparshëm.

Kapitujt e mëparshëm kanë paraqitur pozitën shkencore dhe intelektuale të Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejrit, kontributet e saj të ndryshme, rolin e saj në mbështetje të çështjes së Kosovës dhe më pas takimet dhe bashkëpunimin e saj me Prof. Dr. Beqir Ismailin.

Poezia i jep kësaj marrëdhënieje gjuhën e saj të veçantë letrare: gjuhën e mirënjohjes, respektit dhe njohjes së së mirës.

Nga Kosova, një vend që ka ruajtur në kujtesën e saj plagët e luftës dhe ëndrrën për paqe, poeti i përcjell një përshëndetje mirënjohjeje një dijetareje egjiptiane që e ka shndërruar dijen në mision, mendimin në qëndrim dhe fjalën në mjet për mbrojtjen e njeriut.

Kështu, pena bëhet urë ndërmjet Kosovës dhe Egjiptit, poezia bëhet kujtesë e mirënjohjes, ndërsa dija bëhet mision që kapërcen kufijtë.

Përfundim

Ky studim dëshmon se Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr përfaqëson një model të veçantë të dijetares dhe intelektuales, e cila arriti të ndërthurë formimin e thellë shkencor, guximin intelektual, hapjen ndaj çështjeve të kohës dhe praninë aktive në jetën publike. Përvoja e saj filloi në një mjedis tradicional të Egjiptit të Sipërm dhe u zhvillua më tej në hapësirën akademike të Universitetit të Al-Azharit, për t'u shtrirë më pas në fushat e mendimit, medias, konferencave ndërkombëtare, jetës parlamentare dhe veprimtarisë kulturore. Kjo e bën rrugëtimin e saj një dëshmi të fuqisë së dijes për të kapërcyer kufijtë institucionalë dhe gjeografikë.

Studimi tregon se reformimi në mendimin e Amine Nusejrit nuk përfaqëson një shkëputje nga trashëgimia, por një përpjekje për ta lexuar atë në dritën e nevojave të realitetit dhe ndryshimeve të epokës. Përvoja e saj dëshmon interesimin për çështjet e gruas, familjes dhe njeriut, si dhe përpjekjen për të arritur një ekuilibër ndërmjet parimeve themelore fetare dhe ndryshimeve shoqërore e intelektuale.

Prandaj, ndikimi i saj nuk mund të matet vetëm me numrin e librave, studimeve dhe posteve që ka mbajtur, por edhe me ndikimin që ka ushtruar në debatin intelektual, kulturor dhe mediatik dhe me brezat që ka edukuar e drejtuar në fushën akademike.

Sa i përket çështjes së Kosovës, studimi ka nxjerrë në pah dimensionin humanitar dhe praktik të përvojës së saj intelektuale. Çështja e Kosovës u shndërrua për të nga një çështje politike e largët në një çështje njerëzore që lidhej drejtpërdrejt me dinjitetin dhe të drejtat e njeriut. Ky qëndrim u reflektua në interesimin e saj për gratë dhe fëmijët kosovarë, në pjesëmarrjen në aktivitete dhe seminare, si dhe në praninë e çështjes së Kosovës në veprimtarinë e saj intelektuale, mediatike dhe parlamentare.

Studimi ka treguar gjithashtu se takimi ndërmjet Prof. Dr. Beqir Ismailit dhe Prof. Dr. Amine Nusejrit nuk ishte thjesht një takim i rastësishëm ndërmjet një studiuesi dhe një intelektualeje, por u zhvillua në një marrëdhënie intelektuale dhe njerëzore të bazuar në dialog, konsultim dhe shkëmbim pikëpamjesh mbi çështjen e Kosovës.

Ky komunikim kontribuoi në përcjelljen e çështjes së Kosovës në hapësira më të gjera intelektuale, mediatike dhe parlamentare dhe dëshmoi rolin që mund të luajë intelektuali dhe dijetari në mbrojtjen e çështjeve të drejta.

Poema "Nga Kosova drejt Amines" erdhi si përmbyllje emocionale dhe intelektuale e këtij rrugëtimi. Ajo nuk i shton studimit vetëm një dimension estetik, por përmbledh filozofinë e të gjithë kësaj marrëdhënieje në një imazh simbolik, ku dija bëhet dritë, pena bëhet dëshmi, zëri bëhet mbrojtje e të shtypurit dhe ura bëhet simbol i komunikimit ndërmjet Egjiptit dhe Kosovës.

Nga pikëpamja letrare, poema arrin ta shndërrojë kujtesën kosovare në një kujtesë njerëzore të përbashkët. Nëna, fëmija, gruaja dhe toka nuk janë vetëm elemente përshkruese, por simbole të vuajtjes, qëndresës dhe dinjitetit. Nga pikëpamja kulturore, ajo e shndërron marrëdhënien ndërmjet një personaliteti shkencor egjiptian dhe një intelektuali kosovar në një model më të gjerë të dialogut ndërqytetërues.

Nga pikëpamja humanitare, poema dëshmon se solidariteti me të shtypurin mund të bëhet një gjuhë e përbashkët që tejkalon kufijtë politikë dhe gjeografikë.

Në këtë mënyrë, përvoja e Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr, ashtu siç paraqitet në këtë studim, dëshmon se dija, kur bashkohet me ndërgjegjen, bëhet mision; mendimi, kur bashkohet me përgjegjësinë, bëhet qëndrim; ndërsa kultura, kur bashkohet me humanizmin, bëhet urë ndërmjet popujve.

Studimi konfirmon gjithashtu se marrëdhëniet ndërmjet Egjiptit dhe Kosovës nuk mund të reduktohen vetëm në marrëdhëniet politike zyrtare. Ato shtrihen edhe në fushën shkencore, kulturore, intelektuale dhe humanitare. Përvoja e Amine Nusejrit dhe Beqir Ismailit përfaqëson një shembull të këtij komunikimi, ku dija, kultura dhe letërsia luajnë role që tejkalojnë politikën dhe ndërtojnë ura të bazuara në respekt, solidaritet dhe mirënjohje.

Në këtë kuadër, vlera historike e këtij studimi qëndron në dokumentimin e një aspekti të komunikimit egjiptiano-kosovar dhe në ruajtjen e kujtesës së një personaliteti shkencor egjiptian që pati një prani të rëndësishme në mbështetjen e çështjes së Kosovës. Në të njëjtën kohë, ai nxjerr në pah një përvojë njerëzore që dëshmon se çështjet e drejta kanë nevojë për zërin e dijetarëve, intelektualëve, gazetarëve dhe njerëzve të kulturës, ashtu siç kanë nevojë edhe për institucionet politike, parlamentare dhe diplomatike.

Nëse lufta ka lënë në kujtesën e Kosovës plagë të thella, marrëdhënie të tilla shkencore dhe njerëzore hapin në të njëjtën kujtesë dritare shprese dhe paqeje. Prandaj, "Nga Kosova drejt Amines" është më shumë se një poemë mirënjohjeje; ajo është simbol i një marrëdhënieje intelektuale dhe njerëzore, i një ure kulturore ndërmjet dy popujve dhe i një mesazhi që dëshmon se fjala e sinqertë mund të kapërcejë kufijtë, se dija mund të kontribuojë në paqe dhe se mirënjohja mund të ruajë në kujtesë emrat e atyre që qëndruan pranë njeriut në kohë të vështira.

Kështu, studimi arrin në një përfundim themelor: Prof. Dr. Amine Muhamed Nusejr nuk ishte vetëm një personalitet akademik, por një model i intelektuales që bashkoi dijen me qëndrimin, mendimin me veprimin, identitetin me hapjen dhe misionin akademik me ndërgjegjen njerëzore. Prania e çështjes së Kosovës në përvojën e saj i dha rrugëtimit të saj një dimension të veçantë humanitar dhe qytetërues, duke e shndërruar dijen dhe kulturën në mjete për afrimin ndërmjet Egjiptit dhe Kosovës.