Xhamia Dugalić, përveç vlerës së saj historike dhe estetike, si xhamia e dytë më e vjetër në Hercegovinë, është interesante edhe për shkak të fatit të saj të pazakontë. Është shembur dhe rindërtuar disa herë, ishte një depo për drithëra dhe mallra tregtare, vendi ku u ndërtua u shndërrua në parking, por nuk është zhdukur kurrë nga zemrat dhe kujtimet e boshnjakëve të Nevesinjit.
Kompleksi i Xhamisë Dugalić dhe Kullës së Sahatit në Nevesinje, i rinovuar me mbështetjen e Turqisë, u hap zyrtarisht të dielën, më 26.4.2026
Ceremonia u mbajt në kuadër të ngjarjes "Ditët e Vakufit", dhe kompleksi i rinovuar është një monument kombëtar me rëndësi të jashtëzakonshme për trashëgiminë kulturore dhe fetare të Bosnjës dhe Hercegovinës.
Zëvendës Reisul-Ulema i Bashkësisë Islame në BeH, Enes ef. Ljevaković, theksoi se kjo ngjarje ka rëndësi të veçantë për të gjithë komunitetin.
"Kjo është një ditë e gëzueshme dhe një rast për të gjithë ne, për të gjithë komunitetin. E gjithë kjo u parapri nga një përpjekje e madhe me qëllim që pasuritë e vakëfit t'ua lëmë brezave të ardhshëm. Qëllimi është që ato të lihen në një gjendje edhe më të mirë nga sa i gjetëm", tha ai.
Rinovimi i Xhamisë Dugalić filloi pas nënshkrimit të një marrëveshjeje me Drejtorinë e Vakufit në vitin 2019.
Guri i themelit u vendos më 31 maj 2022 dhe punimet filluan zyrtarisht më 7 prill 2023. Rinovimi i kompleksit u financua nga Drejtoria e Përgjithshme e Fondeve të Republikës së Turqisë, e cila i dha të gjithë projektit kuptimin e bashkëpunimit ndërshtetëror.
- Xhamia e Dugaliçës
Historia e xhamisë, fillimisht e njohur si Xhamia Haxhi Velijjudin Bakraç, është e lidhur pazgjidhshmërisht me ngritjen e Nevesinjes si një qendër e rëndësishme administrative dhe kulturore e Hercegovinës Osmane. E ndërtuar në vitin 1515, ajo qëndron si xhamia e dytë më e vjetër në rajon, pas Bajazit-Velinës në Gacko. Themeluesi i saj, Veli-aga, mbahet mend në histori si një bamirës i devotshëm, por ishin pasardhësit e tij ata që e çuan emrin e Nevesinjes në kulmet e Perandorisë.
Pasi u shkatërrua në "Nevesinjska Pušca" në vitin 1875, xhamia u restaurua pesë vjet më vonë nga Mula Hadžo Dugalić. Ky restaurim solli një formë specifike dhe unike të minares, më të ulët se ajo e mëparshmja, pa sherefin klasik, por me dymbëdhjetë dritare të harkuara përmes të cilave myezini shpallte ezanin për namaz.
Fati i Xhamisë Dugalić pasqyron historinë e trazuar të Bosnjës dhe Hercegovinës. Ajo u dëmtua rëndë gjatë Kryengritjes Hercegovinase të vitit 1875, kur u shkatërrua pothuajse plotësisht nga zjarri, por u restaurua në vitin 1880 falë popullatës vendase. Gjatë periudhës socialiste, xhamia u mbyll dhe u shndërrua në një depo, vetëm për t'u shkatërruar plotësisht në vitin 1992, pas së cilës hapësira e saj u shndërrua në një parking.
